Жаз – шуақты күндер, демалыстар, отбасылық пикниктер және ашық ауада демалу уақыты. Осы кезеңде дастарханда әртүрлі дайын тағамдар және көптеген жаңа піскен көкөністер, жемістер, жидектер пайда болады. Алайда, жылы мезгілдің қуанышымен бірге тамақтан улану қаупі де артады. Жоғары ауа температурасы микроорганизмдердің тез көбеюіне қолайлы жағдай жасайды, сондықтан қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтамасаңыз, күнделікті тұтынатын өнімдер де денсаулықтың нашарлауына әкелуі мүмкін.
Тамақтан улану – жазғы кезеңдегі ең көп кездесетін мәселелердің бірі. Көбінесе бұл дұрыс сақталмаған, термиялық өңделмеген немесе санитариялық нормаларды бұза отырып дайындалған тағамдарды тұтынудан туындайды. Әсіресе сүт өнімдері, ет, балық, майонез қосылған тағамдар, кремі бар кондитерлік өнімдер қауіпті. Ыстықтың әсерінен бактериялар өте тез көбейеді, ал сыртқы түрінен мұндай өнімдер балғын болып көрінуі мүмкін.
Тамақтан уланудың алдын алу оның салдарын емдеуге қарағанда әлдеқайда оңай. Сондықтан жеке гигиена ережелерін сақтау және азық-түлік таңдауына жауапкершілікпен қарау маңызды. Тамақ пісіру және тамақтану алдында қолыңызды сабынмен мұқият жуу, ал көкөністер, жемістер мен көкшөптерді ағынды сумен жуу керек. Азық-түліктің жарамдылық мерзімі мен сақтау шарттарын бақылау да маңызды. Тез бұзылатын тағамдарды тек тоңазытқышта сақтап, ал дайын тағамдарды бөлме температурасында ұзақ уақыт қалдырмау керек.
Табиғатта демалу кезінде ерекше сақ болу керек. Көбі ет, шұжық, сүт және салаттарды өздерімен бірге алады, бұл өнімдер салқындатусыз тез бұзылып, тұтынуға жарамсыз болып қалады. Мұндай өнімдерді тасымалдау үшін термосөмкелерді немесе тоңазытқыш сөмкелерді қолданған дұрыс. Сонымен қатар, дайын тағамды санитариялық талаптар мен сақтау шарттарының сақталуын қамтамасыз ету мүмкін емес рұқсат етілмеген сауда орындарында сатып алу ұсынылмайды.
Тамақты дұрыс дайындау маңызды. Ет, құс еті, балық және жұмыртқа жеткілікті термиялық өңдеуден өтуі керек. Сондай-ақ, олардың ластануын болдырмау үшін шикі және дайын өнімдерге арналған жеке кесу тақтайлары мен пышақтарды пайдалану керек.
Тамақтан уланудың алғашқы белгілері сапасыз тағамды жегеннен кейін бірнеше сағаттан кейін пайда болуы мүмкін. Әдетте бұл жүрек айнуы, құсу, іштің ауыруы, диарея, дене қызуының көтерілуі және жалпы әлсіздік. Егер мұндай белгілер пайда болса, медициналық көмекке жүгіну керек. Тамақтан улану әсіресе балаларға, қарттарға және созылмалы аурулары бар адамдарға қауіпті.
Адамның денсаулығы көбінесе оның жауапкершілігіне байланысты. Азық-түлікті сақтау, дайындау және тұтынудың қарапайым ережелерін сақтау тамақтан улану қаупін айтарлықтай төмендетеді. Жаз тек жағымды әсер қалдырсын, ал тамақтану қауіпсіздігіне назар аудару жақсы көңіл-күй мен керемет демалудың сенімді негізі болады.
Асхат Чарапиев, Жетісу облысы СЭБД басшысы